«Ιδιώματα Βεντζίων Γρεβενών: μορφολογικές-μορφοσυντακτικές παρατηρήσεις», του Νίκου Ντάγκα

Η παρούσα εργασία του Ν. Ντάγκα εξετάζει το βόρειο ιδίωμα της περιοχής των Βεντζίων Γρεβενών σε μορφολογικό-μορφοσυντακτικό επίπεδο.

Το διαλεκτικό υλικό προέρχεται απο επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατα βάση στο χωριό Σαρακήνα  και συμπληρωματικά στα χωριά Δίπορο, Ιτέα, Κνίδη, Νεοχώρι και Παλαιοχώρι.

«Ιδιώματα Βεντζίων Γρεβενών: διαλεκτική συρρίκνωση», του Νίκου Ντάγκα

Ο Νίκος Ντάγκας στην εργασία του αυτή ασχολείται με το φαινόμενο της διαλεκτικής συρρίκνωσης στο βόρειο ιδίωμα της περιοχής των Βεντζίων Γρεβενών.

Διαλεκτικά λημματολόγια

Τί σημαίνει λημματολόγιο, τί σημαίνει γλωσσάρι και σε τί διαφέρει απο ένα λεξικό;

Για ένα ιδίωμα όπως τα κοζανίτικα τί είναι προτιμότερο: το γλωσσάρι ή το λεξικό;

Γενικότερα, όταν κάποιος μαζεύει γλωσσικό υλικό, ποιές απο τις λέξεις ενός ιδιώματος που συναντάει θα πρέπει να καταγράψει;

Δυτικομακεδόνικοι σλαβισμοί (4ο μέρος)

Η μελέτη αφορά τις γλωσσικές επαφές των νεοελληνικών διαλέκτων και αναφέρεται στα σλάβικα δάνεια των ελληνικών ιδιωμάτων της Δυτικής Μακεδονίας και του ευρύτερου βορειοελλαδικού χώρου.

Το τέταρτο μέρος περιλαμβάνει το λημματολόγιο από το λήμμα «σ΄κράπα» μέχρι το λήμμα «χράπα», την εισαγωγή, τις συντομογραφίες (με τη βιβλιογραφία) και τα στοιχεία της μεταγραφής.

«Κι όμως... οι τοίχοι μιλάνε», του Χρήστου Τσανασίδη [ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ]

Η Σιάτιστα έχει την τύχη να ανήκει στις πόλεις στις οποίες σώζονται ακόμα αρχοντικά με ζωγραφισμένους τοίχους, δημιουργήματα του 18ου και 19ου αιώνα.

Σε ένα τέτοιο αρχοντικό γεννήθηκε και μεγάλωσε ο συγγραφέας του βιβλίου «Κι' όμως ...οι τοίχοι μιλάνε» που το αρχικό του ερέθισμα για να ασχοληθεί με το χώρο που μεγάλωσε, αποτέλεσαν τα γυρίσματα ενός επεισοδίου της σειράς «Μακεδονικά παραμύθια» απο την ΕΤ3 το 1985.

Ο δείκτης ενεργητικού παρατατικού -ν-

Η παρούσα εργασία ασχολείται με την ερμηνεία του τύπου ήξιρνα, που χρησιμοποιείται απο ιδιώματα της Δυτικής Μακεδονίας και της Θεσσαλίας αντί για τον τύπο ήξιρα {ήξερα} και αποτελεί ένα μόνο δείγμα ενός ευρύτερου φαινομένου, κατα το οποίο έχουμε μιά ασυνήθιστη κατανομή του -ν-: απαντά στον παρατατικό του ξέρω, ενώ ο ενεστώτας του παίρνω στα ίδια ιδιώματα έχει τη μορφή παίρου, δηλ. μπορούμε να πούμε οτι το -ν- μοιάζει να μετακινείται απο τον ενεστώτα του παίρνω στον παρατατικό του ξέρω.

«Η επαρχία Κοζάνης μέσα απο τον εκλογικό κατάλογο του 1920», του Γιάννη Γκλαβίνα

Ο Γιάννης Γκλαβίνας παρουσιάζει την εικόνα της επαρχίας Κοζάνης, όπως αυτή αντανακλάται στον εκλογικό κατάλογο του 1920.

Παρουσιάζονται αριθμητικά δεδομένα που αφορούν την πληθυσμιακή σύνθεση της επαρχίας Κοζάνης και την κατανομή των επαγγελμάτων ανα πληθυσμιακή ομάδα.

Το ιδίωμα της Αιανής Κοζάνης

Η εργασία εντάσσεται στο πεδίο της νεοελληνικής διαλεκτολογίας και περιέχει μια παρουσίαση του ιδιώματος της Αιανής σε σύγκριση με το ιδίωμα της πόλης της Κοζάνης και άλλα όμορα ιδιώματα, όπως του Λιβαδερού, του Μεταξά και του Τιρνάβου.

Εξετάζεται η προφορά και γραμματικές δομές του ιδιώματος, ενώ στο τέλος δίνεται και ένα γλωσσάρι 245 λημμάτων.

Ιδιώματα Βεντζίων Γρεβενών: φωνολογική περιγραφή», του Νίκου Ντάγκα

Η παρούσα ανακοίνωση του Νίκου Ντάγκα αποτυπώνει το φωνολογικό προφίλ των βόρειων ιδιωμάτων της περιοχής των Βεντζίων Γρεβενών.

Το διαλεκτικό υλικό προέρχεται απο επιτόπια έρευνα που πραγματοποιήθηκε κατα βάση στο χωριό Σαρακήνα και συμπληρωματικά στα χωριά Δίπορο, Ιτέα, Κνίδη, Νεοχώρι & Παλαιοχώρι.

Τα ντόπια βόρεια ιδιώματα μιλιούνται στα χωριά Βάρη, Δίπορο, Έξαρχος, Ιτέα, Κνίδη, Νεοχώρι, Παλαιοχώρι, Πιστικό, Πόρος, Πυλωροί, Σαρακήνα. Δέ μιλιούνται στα χωριά Αγαλαίοι, Κέντρο, Λαγκαδάκια, Μικροκλεισούρα, Νησί, Ποντινή, οπου με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 εγκαταστάθηκαν Πόντιοι και Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Τα Βόρεια Ιδιώματα της (περιοχής της) Καστοριάς: η θέση τους ανάμεσα στις Νεοελληνικές Διαλέκτους

Η εργασία της Ελένης Παπαδάμου και του Γιώργου Παπαναστασίου (Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη), ΑΠΘ) αναφέρεται στα ελληνικά ιδιώματα της περιοχής της Καστοριάς και πιό συγκεκριμένα στη θέση τους ανάμεσα στις νεοελληνικές διαλέκτους.

Για την κατάταξή τους χρησιμοποιούνται σά βάση τα εικοσιτέσσερα χαρακτηριστικά που προτείνει ο Τζιτζιλής για την κατάταξη των νεοελληνικών διαλέκτων και κάποια επιπλέον χαρακτηριστικά που δίνουν μιά εικόνα για τα ιδιώματα που χρησιμοποιούνται στην περιοχή της Καστοριάς.

Το ρηματικό κλιτικό σύστημα στη διάλεκτο της Δεσκάτης και των περιχώρων της

Πρόκειται για τη μεταπτυχιακή εργασία της Κωνσταντίνας Βαδάση: η εργασία έχει ένα θέμα απο την διαλεκτική μορφολογία των νεοελληνικών διαλέκτων της Δυτικής Μακεδονίας, καθώς αφορά το ρηματικό κλιτικό σύστημα του ιδιώματος της Δεσκάτης των περιχώρων της.

Δυτικομακεδόνικοι σλαβισμοί (1ο μέρος)

Η μελέτη αφορά τις γλωσσικές επαφές των νεοελληνικών διαλέκτων και αναφέρεται στα σλάβικα δάνεια των ελληνικών ιδιωμάτων της Δυτικής Μακεδονίας και του ευρύτερου βορειοελλαδικού χώρου.

Το δημοσίευμα περιλαμβάνει το πρώτο μέρος της εργασίας, που καταλαμβάνει το λημματολόγιο, από το λήμμα «αβραϊά» μέχρι το λήμμα «κλέτσιους».

Δυτικομακεδόνικοι σλαβισμοί (2ο μέρος)

Η μελέτη αφορά τις γλωσσικές επαφές των νεοελληνικών διαλέκτων και αναφέρεται στα σλάβικα δάνεια των ελληνικών ιδιωμάτων της Δυτικής Μακεδονίας και του ευρύτερου βορειοελλαδικού χώρου.

Το δεύτερο μέρος περιλαμβάνει το λημματολόγιο από το λήμμα «κλέτσ΄κα» μέχρι το λήμμα «μπούμπα».

Δυτικομακεδόνικοι σλαβισμοί (3ο μέρος)

Η μελέτη αφορά τις γλωσσικές επαφές των νεοελληνικών διαλέκτων και αναφέρεται στα σλάβικα δάνεια των ελληνικών ιδιωμάτων της Δυτικής Μακεδονίας και του ευρύτερου βορειοελλαδικού χώρου.

Το τρίτο μέρος περιλαμβάνει το λημματολόγιο από το λήμμα «μπούμπαρους» μέχρι το λήμμα «Σκΐρκα».

«Διοικητικές εκθέσεις για τους Βαλα(χ)άδες της Ανασελίτσας [Βοΐου] κατα την περίοδο 1912-1924», του Γιάννη Γκλαβίνα

Ο Γιάννης Γκλαβίνας δημοσιεύει εκθέσεις που συνέταξε ο υποδιοικητής Ανασελίτσας [Βοΐου], Γ. Χαρισίου το καλοκαίρι του 1922 και σάν κύριο στόχο είχαν να παρουσιάσουν την κατάσταση του οδικού δικτύου της περιοχής.

Ο Χαρισίου, πέρα απο τις πληροφορίες για το οδικό δίκτυο, περιγράφει για κάθε χωριό που επισκέπτεται την εθνολογική και θρησκευτική σύνθεση, αναφέρεται στην ιστορία, καθώς και σε άλλα στοιχεία απο τη ζωή των κατοίκων.

Το Βόιο και η περιοχή του Άργους Ορεστικού κατά την Οθωμανική Περίοδο [BINTEO ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ]

Στην ανάρτηση αυτή δίνονται τα βίντεο απο την παρουσίαση του βιβλίου Το Βόιο και η περιοχή του Άργους Ορεστικού της Δυτικής Μακεδονίας κατα την Οθωμανική Περίοδο 16ος - 17ος αι. (1500 - 1700 μ.Χ.): οικισμοί, φορολογία & αγροτική οικονομία, που διοργανώθηκε απο τη Βοϊακή Εστία Θεσσαλονίκης και πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2014 στην αίθουσα της Ομοσπονδίας Δυτικομακεδονικών Σωματείων Θεσσαλονίκης (δείτε την πρόσκληση ΕΔΩ).

Μιλούν οι συγγραφείς Σάκης Γκέκας & Στέργιος Ζήκας και η ιστορικός Αθανασία-Μαρίνα Τσέτλακα. Την εκδήλωση συντόνισε ο Γιώργος Τσότσος, ενώ προλόγισε ο πρόεδρος της Βοϊακής Εστίας, Γιώργος Παπαδόπουλος.

Τα τούρκικα περιφραστικά ονόματα

Η μελέτη αφορά τις γλωσσικές επαφές των νεοελληνικών διαλέκτων και αναφέρεται στην ελλειπτική προσαρμογή των τούρκικων περιφραστικών ονομάτων σε ιδιώματα όπως της Κοζάνης, της Σιάτιστας Κοζάνης, της Δόβρανης (Έλατου) Γρεβενών, των Ιωαννίνων, του Μελένικου της ΝΔ Βουλγαρίας και χωριών της Πιερίας, των Σερρών, της Λάρισας και της Καρδίτσας.

Επίσης, γίνονται παραλληλισμοί με αντίστοιχες περιπτώσεις από την κοινή νεοελληνική και άλλες βαλκανικές γλωσσικές ποικιλίες.

Το κοζανίτικο "κλουσαρά" και ο σχηματισμός του

Πώς σχηματίζεται το κοζανίτικο κλουσαρά και τι σχέση έχει με το κλειδαριά;

Τι σχέση έχουν οι λέξεις εικοσάρης, εικοσαριά και εικοσάρι;

Είναι ουσιαστικά ή επίθετα; Σχηματίστηκαν ταυτόχρονα ή σε διαφορετικό χρόνο;

Συλλογή λεξιλογικού υλικού

Η μελέτη αφορά τη λεξικογραφία των νεοελληνικών διαλέκτων και ιδιαίτερα τις λεξικογραφικές εργασίες που αναφέρονται σε ιδιώματα όπως της Κοζάνης, της Λόσνιτσας (Γέρμα) Καστοριάς, του Καταφυγίου Κοζάνης, της Ορεινής Πιερίας και της Κρήτης.

Διευκρινίζεται το περιεχόμενο των όρων γλωσσάρι και λεξικό και επισημαίνονται οι ανάγκες της συλλογής γλωσσικού υλικού τοπικών ιδιωμάτων.